Ana sayfa - Ziyaretçi defteri - Bize Ulaşın - Hakkımızda - Abonelik   Aktif 1 ziyaretçi 

* Değirmen Dergisi Yüzyılın Kitapları Özel Sayısı Çıktı…

 
 
 
Köşe Yazıları
 
KAPİTALİZMİN DİN DİLİNE ETKİSİ

Tarihte başka kavram ve sembollerle tanımlanan tarihsel sapmalardan olan Kapitalizm etkisini her alanda hissettiriyor. İnanç, kültür, siyaset, ekonomi ve ilişkiler bağlamında kendi geleneğini dayatmakta ve yaşatmaktadır. Bir din olarak kapitalizmin kendi hâkimiyetini her geçen gün sürdürdüğü zamanda bunu etki olarak hissettirdiği alanlardan biri de din-inançtır. Din dili kapitalizmin kullandığı argümanlar, yöntemler, anlayışlar doğrultusunda şekilleniyor. Kapitalizm varlığını ve etkisini dindar olanlarla yaptığı işbirliğine borçludur. Bu sürece en şiddetli tepki ve tavrını koyması gerekenler dindarlar, şimdilerde kapitalist ahlak ve dil donanmakta ve bu sürece eklemlenmektedir.

Kapitalizm her şey ile işbirliği yapmaya hazırdır. Bunların başında din gelmektedir. Onun varlığını en büyük tehdit olarak gördüğü gibi kendi varlığının da teminatı görmektedir. Her şey “pazar” olmanın nesnesi olmasına bağlıdır. Din kapitalizm için en önemli sermaye alanlarından biri haline gelmiştir. Bunun da adını akademik çevrelerce kullanılan anlamıyla “sosyal sermaye”dir. Bu sermayenin bireysel, toplumsal ve devletsel bileşenleri pazarın bir parçası olmalıdır. Din “sosyal sermaye”nin en önemli bileşeni olarak güçlendirilmeli, yaygınlaştırılmalı, kurumlarına sahip çıkılmalıdır. Muhafazakâr aklın yeni dönemde sahiplendiği bu kavram din dilini evrilmesine yardımcı olmaktadır.

Ekonomik sömürü ve hâkimiyeti siyasi, kültürel alana yaymak isteyen kapitalizm ürettiği kavramları dindarlara da ödünç vermektedir. Bu kavramlardan biri de “değer”dir. Ekonomik ilişkilerin ürettiği bu kavram 28 Şubat sonrası dindarların en önemli varlık kavramlarından biri haline geldi. Üzerine dergiler, çalışmalar, sempozyumlar yapılan kavram eğitim sistemi içinde dini soyutlamanın temel nesnesi haline gelmiştir. Tavır ve duruştan yoksun, dini temellendirmeden kaçınan Değerler Eğitimi adıyla kapitalizme ve egemenlere uyumun daha sağlıklı sağlanacağı bir dile yönlendirilmektedir.

İnsanların mekân olarak anlam atfettiği yerlere yönelik ilgi kapitalizm üzerinden turizme ve müzeye dönüşmektedir. Kâbe başta olmak üzere bu mekânlara ilgi kar marjı üzerinden bir çerçeveye oturtularak büyük bir sömürüye dönüşmektedir. “Dini turizm” adıyla kutsallaştırılan yerel veya küresel kişi ve kurumlara dönük olarak ziyaret etme, anlam devşirme, hikmet arayışı turizm kapsamında değerlendirilerek zaman ve mekân dondurulmaktadır. İlgi gören ve mekânlar kapitalizmin ikonları haline dönüştürülmekte, mekânları müzecilik anlayışı dondurulmakta, koruma adına zaman sürekliliğinde yerini bulması engellenmektedir. Mekânlar ve insanlar rağbet görmesi kar marjına, şehir tanıtımına, turizme katkısına göre değerlendirilir hale gelmiştir.

Pazarlama ideolojisinin en önemli kavramlarından biri olan “Kampanya” kültürü ve dili dini alana da sirayet etmiştir. Kampanya kısa vadeli olarak ilgiyi bir noktaya çekip, bu ilgiden en maxsimum düzeyde faydalanmayı esas alıyor. Bu yardımlaşmadan, dinin asli unsurları ile ilgili gündemlere kadar etkilemiştir. İslamcılar- dindarlar bir şey yapmak istediklerinde hemen “kampanya” düzenlemektedirler. Yardım kampanyaları ile insanların belli bir dönem ilgisini yönelmekte ardından sürekli bu ilgiyi kuramadığı için sorun devam etmektedir.

Ülke içi ve dışına yönelik yardım kampanyaları bir sürekliliği ve sorunu kökten çözme iradesini yansıtmamaktadır. Rahatlama, öfkesini boşaltma, kendi döngüsünü meşrulaştırmaya yaramaktadır. Namaz kılma kampanyası, Kur’an-ı Kerim okuma kampanyası son dönemde ilgi gören çalışmalardandır. İslamcılar- dindarlar dine ait kavramları zamana hükmeden boyutundan soyutlayarak onu kendi içinde bir nesneye dönüştürmektedirler. Namaz kılma ve Kur’an Okuma kampanyası düzenleyen duyarlı İslamcılar nedense yerel veya küresel olarak insanlığın sancılarına karşı duyarsız ve ilgisini çekmiş haldedirler. Faize dayalı ekonomik sömürü, insanların üretim alanlarında yaşadıkları sömürü, işten atılan insanlar, çocukların eğitimde zihin ve kalplerinin yaşadığı zulüm, devletin yaşadığı ve yaşattığı eşitsizlikler- haksızlıklar, insanların etnik veya dini olarak maruz kaldığı ayrımcılıklar, kadın bedeninin modern pazarlarda satışa sunulması, şehirlerde AVM’ler başta olmak üzere kurumlar aracılığıyla insanların yaşam kültürünün dönüşüme uğraması, insani yaşam standartlarının giderek azalması, mekanlarda insani ruhun soyutlanması, ekonomik ve siyasi güç dengelerinin halktan yana değil sermayeden yana davranması, insanlar arasındaki ekonomik eşitsizliklerin giderek artması, şehirlerin ve doğanın yağmalanması, evsizlerin- yurtsuzların çoğalması; İslamcıların-dindarların temel meseleleri değildir. Namaz kılmak ve Kur’an bu süreçlere en büyük itirazı yapmayı gerekli kılıyorken, nedense bunlardan bahsettikçe, itiraz sesleri azalıyor.

Diyanet İşleri başkanlığı belirli gün ve haftalar kültürü din dili içindeki yerini güçlendirmektedir. Kandiller dışında Kutlu Doğum Haftası, Din Görevlileri ve Camiler haftası gibi yeni gün ve haftalarla zamanı bölümleme yarışına girmiş durumdadır. Kutlu Doğum Haftası peygamberimizin doğum gününe denk geldiği yıllarda Nisan ayında yapılmış, bu tarih şimdilerde kaydığı halde hafta sabitlenmiş durumdadır. Tarihlerin kabul etmediğini zorla dayatmaya devam ediyorlar. Şimdilerde çocuklar için camiye gitme kampanyası düzenliyorlar.

İslamcılar içinde oluşan bir platform bir dönem bunu denedi lakin gereken ilgiyi göremeyince devam ettirmediler. Yakında camiye giden çocuklara promosyon dağıtılsa şaşırmamak gerekir. Çünkü camiler dolaylı olarak kapitalizmin kurumları haline gelmiştir. Din dili, algı ve anlayışına hitap etmeyen, maaşlı bir görevlinin artık memurlaşan- durağanlaşan- sanallaşan nasihatleri, günün belli saatlerinde açık olan ve sadece ve sadece namaz kılmak ve turistik seyahatler için kullandırılan camiler aynen kiliselerin yaşadığı yalnızlığı yaşamaktadırlar. Dünyanın her yerinde insanlar mabetlerden uzaklaşmaktadırlar. Sadece Kâbe’ye yönelik teveccüh artmaktadır. Birçok sınırlamalara rağmen orada yerel ve ulusal otoriteler insanlara müdahale edememektedirler. Ama camiler en yoğun yasaklamaların olduğu ve artık kabul gördüğü yerler haline gelmiştir. Böylesi bir mekâna insan bulmak giderek zorlaşacaktır. İnsanların kapitalizm ile kirlendiği ruhunu birazcık da olsa dinlendirmek ve mola vermek için kullandığı mekânlar haline gelmiştir.

Dini alana ilişkin eğitim ve diğer çalışmalar giderek ücretli hale gelmektedir. Meslek grupları oluşmakta ve artık profesyonellik adına ücretlendirilmeye gidilmektedir. Cemaatler artık halk değil seçkinci sınıfları oluşturmaktadır. Dini motiflerle yüklü her çalışma ücretlendirme olarak farklı bir tarife üzerinden sunulmaktadır. Namaz kıldırma, dini kitaplar, konferanslar, hac ve umre rehberliği başta olmak üzere her çalışma bir meslek olarak vasıflandırılıp ücretlendirilmektedir. Bu süreç hizmet satın almaya gitmekte, parası olanın bu hizmetlerden faydalanacağı bir döneme evrilmektedir.

Kapitalizm dini, kültürü ve ahlakıyla teslim almıştır. Kapitalizmin kutsallarına dönük bir itiraz ve çalışma görülmemektedir. Kendi din diliyle konuşmayıp, ödünç aldığı ardından sahiplendiği dil ile konuşan- anlaşan ve paylaşan bir din ile kendini yitirmiş demektir. Bu dil ancak teslim oluşa götürmektedir. Farkında olunan ve olunmayan, iyi niyetli olunan- olunmayan türlü davranış ve refleks ile kapitalizme hizmet edilmekte, yaygınlaşması ve kalıcı kılınmasına katkıda bulunulmaktadır. Dil ve eylem olarak kendi ruhu, aklı ve kalbiyle davranmayan hiçbir din etki ve gücü gösteremez.
">A


  Okuyucu yorumları

Toplam Yorum: 1

Gön: Refika Doğan Tarih: 21 Eylül 2012 21:31
Rüstem BUDAK / KAPİTALİZMİN DİN DİLİNE ETKİSİ
Saygıdeğer yazın dostu, Sn. Rıdvan Budak; Beni usumla ve yüreğimle sarıp sarmalayan derginiz “DEĞİRMEN” i ilk kez değerli hocamız Sn. Mehmet Özdemir vasıtasıyla okumuş, uzun süre etkisinden kurtulamamıştım. Bu şekilde birkaç sayınızı okuyarak; yayım hayatınızın hangi değerler ve ilkeler üzerinde yapılandırıldığı hakkında kendimce bir düşünceye erişmiştim. Sözünü ettiğim o birkaç sayınızdaki “Rıdvan Budak” ve en az o’ nun kadar beni etki alanına çeken değerli yazın dostlarının paylaşımlarını okumuş, bu konudaki düşüncelerimi yine Sn. Mehmet Özdemir hocamızla –irticalen- paylaşmıştım. Her bir paylaşımınız, dönüştürücü fikir fırtınalarıyla düşün iklimimi alt üst ediyordu. Birkaç kez yazmak istedim bu etkilenişlerimi ama kısmet olmadı/olamadı! Demek ki kısmet bugüneymiş! Ne mutlu ki, bir “Değirmen Dergisi” çıkarılmakta bugün, bu koşullarda! Ve ilkelerinden, edebî ve insani hasletlerinden zerre kadar ödün vermeksizin… Elbette varlığınız bizler için, edebiyat ve bütünüyle düşün dünyası için bir varsıllıktır! Bu nedenle; sizi ve sizin şahsınızda “Değirmen Dergisi” nin değerli ekibini kutluyor, başarılarınızın daim olmasını diliyorum!
YAZI HAKKINDAKİ YORUMLAR
(*) Tüm alanları doldurmak zorunludur.

Adınız / Soyadınız :
Email adresiniz :
Yorum Başlığınız :
Yorumunuz :
Güvenlik kodu :

Üst resimde gördüğünüz kodu yazınız.
 

 


Rüstem BUDAK

 

 
  Köşe Yazıları


Yusuf YAVUZYILMAZ

ELEŞTİRİ AHLAKI VE TOPLUMSAL SORUMLULUĞUMUZ



Zekeriya MENAK

DEVRİMCİ BARIŞ



Rüstem BUDAK

YENİ TÜRKİYE İÇİN YENİ İSLAM



Mustafa CELEP

TÜRK DÜŞÜNCESİ HALKIN UMURUNDA MI?



Talha ÇAVGA

ARABESK Mİ?



Ayhan KARAÇAM

YA EMEĞE ÖZGÜRLÜK...



Mustafa UÇURUM

BALONDAN ADAMLAR



Reşit Güngör KALKAN

APARTMANDA YAŞAMA SANATI



Mehmet ÖZDEMİR

KAHRAMANMARAŞ ŞİİR FESTİVALİNİN ARDINDAN BAZI NOTLAR



  İçerik

Haberler
Şiirler
Makaleler
Denemeler
Hikayeler
Kitap Tanıtımları
Röportajlar
Eski Sayılar
Yeni Sayı

  Dergilerimizden

Değirmen Dergisi Dosya: Mahalle 17. Sayı Sayısı




  Kitap Tanıtımı

MİHRİCAN
Mehmet ÖZDEMİR



Takdim Hiç görmedim, yüzyüze karşılaşmadık biz onunla. An­cak, ruhum gibi, özüm gibi, can evim ...

 
    sayfa başı      
 

Ana sayfa - Ziyaretçi defteri - Bize Ulaşın - Hakkımızda - Abonelik

Değirmen Dergisi Resmi Web Sitesidir.
Tüm hakları saklıdır © degirmendergisi.com


YAPIM : ADA İNTERNET YAYINCILIĞI VE REKLAMCILIK © Copyright 2011